You are here: UNE Home / Current Archaeology in Turkey / Sites / Surtepe

Surtepe (Şanlıurfa)

Click text for translation/
çeviri için tıklayın ...

The large site of Surtepe is 7 km north of Birecik on the east side of the Birecik Dam. The mound covers 20 hectares, is 12 m high and was occupied in the Late Chalcolithic, Early Bronze and Late Iron periods. A modern village sits on top of the mound. Excavations by the Spanish Archaeological Mission are led by Jesus Gil Fuensanta of Alicante University. In 2000/2001 soundings were conducted on the north side of the mound during work at Tilbes Höyük (now flooded by the dam). Work at Surtepe resumed in 2004.

2008

In 2008 work took place in the south and southeast sections of the site. There does not seem to be any break between the Ubaid and Uruk here, as is also the case at other sites in Syria and southeastern Turkey. There is also continuity from Late Chalcolithic Uruk into EB I.

One room excavated this year was in use for a long time as there were many replasterings. It contained horn cores and evidence of bone working, an Uruk IV seal and Canaanite blades. The bricks are indistinguishable from those in EB I buildings elsewhere on the mound.

An EB I rubble platform and a number of pits were excavated. Seal impressions and cylinder seals were found, and the pottery included reserved slip wares.

For the first time at Surtepe MB deposits were found. Pits and silos can be dated to MB I and there are also MB II tombs, although they are in poor condition.

The site has suffered from illegal activity between seasons, and stones were dumped into one trench, destroying it.

2005

In 2005 work took place in three operations on the south side of the site, including a step trench to find bedrock. The earliest finds belonged to the Late Chalcolithic period and consisted of Late Uruk house foundations, bitumen painted pottery, a jar fragment with Late Uruk seal impression and two cylinder seals with typical Uruk scenes involving warfare. As at Tilbes Höyük, Late/Terminal Ubaid elements were identified in these deposits. Above the Late Chalcolithic levels was a thick ash layer and then EB levels.

Excavation also revealed a monumental mud brick building dated to the Late Iron Age. With walls preserved to some 2 m high, it appears to belong to the Achaemenid period, as indicated by pottery and a stamp seal. An especially noteworthy find was a stone tablet inscribed in an unusual form of Aramaic.
Büyük bir alana yayılan Surtepe’deki bu yerleşim, Birecik’in 7 km kuzeyinde ve Birecik Barajı’nın doğusunda yer alır. Höyük 20 hektarlık bir alanı kaplar ve 12 m yüksekliğe sahiptir; Geç Kalkolitik, İlk Tunç ve Geç Demir çağlarında iskan edilmiştir. Günümüzde höyüğün tepesinde bir köy bulunmaktadır. İspanyol Arkeoloji Misyonu tarafından sürdürülen kazıları, Alicante Üniversitesi’nden Jesus Gil Fuensanta yürütmektedir. 2000/2001 sezonlarında, Tilbes Höyük’ün (bugün baraj suları altında kalmıştır) kuzey tarafında sondajlar yapılmış, Surtepe’deki çalışmalara ancak 2004 yılında yeniden başlanabilmiştir.

2008

2008’de yerleşimin güney ve güneydoğu bölümlerinde çalışılmıştır. Burada, Suriye ile Türkiye’nin güneydoğusundaki diğer yerleşimlerde de olduğu gibi, Ubaid ve Uruk katmanları arasında bir boşluk bulunmadığı sanılmaktadır. Geç Kalkolitik Çağ Uruk katmanından İlk Tunç Çağı I’e geçiş de yine kesintisizdir.

Bu yıl ortaya çıkarılan odalardan birinin uzun süre boyunca kullanıldığı, duvarlar üzerindeki farklı sıva katmanlarından anlaşılabilmektedir. Burada boynuz parçaları ile kemiklerin işlendiğine dair bazı kanıtlar, Uruk IV Dönemine tarihlenen bir mühür ve Kenân (Canaan) bıçakları elde edilmiştir. Kerpiç tuğlalar, höyükteki diğer İTÇ I yapılarındakilerden farksızdır.

İTÇ I’e tarihlenen moloz bir platform ile bazı çukurlar da ortaya çıkarılmıştır. Buluntular, mühür baskılar ve silindir mühürler içermektedir; keramikler arasında ise saklı astarlı eşyalar mevcuttur.

Surtepe’de ilk kez Orta Tunç Çağı dolgularına rastlanmıştır. Çukurlar ve silolar OTÇ I’e tarihlenebilir; ayrıca, kötü durumda olmakla birlikte OTÇ II mezarları da bulunmuştur.

Yerleşim, kazı sezonları arasında gerçekleştirilen kaçak faaliyetler nedeniyle hasar görmüş, bu sırada çıkarılan taşlar açmalardan birinin içine atılarak tahrip edilmiştir.

2005

2005’te, yerleşimin güneyindeki üç açmada çalışılmıştır; bunlardan biri, kaya zemine ulaşmak üzere açılmış bir kademeli açmadır. En erken buluntular Geç Kalkolitik Döneme aittir; aralarında Geç Uruk Dönemine ait ev temelleri, katran boyalı çanak çömlekler, üstünde Geç Uruk damgası olan bir kap ve savaş gibi tipik Uruk sahneleri içeren iki adet silindir mühür vardır. Tilbes Höyük’te olduğu gibi, buradaki dolgular arasında da Geç/Son Ubaid Dönemlere ait ögeler tespit edilmiştir. Geç Kalkolitik tabakaları üzerinde kalın bir kül katmanı ve sonra da İTÇ tabakaları yer almaktadır.

Kazılar ayrıca Geç Demir Çağına tarihlenen, kerpiçten anıtsal bir yapıyı da ortaya çıkarmıştır. Yapının duvarları yaklaşık 2 m’ye kadar korunmuştur ve çanak çömlekler ile baskı mühürlerin de işaret ettiği gibi Achaemenid Dönemine ait olduğu sanılmaktadır. Üzerinde Aramice’nin alışılmamış bir biçimiyle yazılar bulunan taş tablet de kayda değer bir buluntudur.
 

Last updated: 8 Feburary 2010