Global UNE Links:

Smintheus (Çanakkale)

Click text for translation/
çeviri için tıklayın ...

The temple of Apollo at Smintheus (Gülpınar), near the south-west corner of the Troad, has been investigated since 1980 by Coşkun Özgünel of Ankara University. Excavation and restoration work has centred on the temple, as well as the Roman street and propylon, but has also included work on other nearby monuments and in the necropolis. The settlement associated with the sanctuary was named Khrysa and it seems to be located some 500 m from the Smintheion.

2008

Investigations in the area around the Smintheion sanctuary began in 2004, and over the last two years the project has been clearing the water reservoirs to the southwest of the sanctuary. By the end of the 2007 season, five reservoirs had been excavated. In 2008 two more were identified and a limestone well excavated.

The well was found 1 m from the eastern edge of Reservoir 3. It resembles a well found in 2007 between Reservoirs 1 and 2, and at 3 m in diameter is larger than the 2007 example although it is only 1.2 m deep. The second excavated structure was 0.30 m from Reservoir 3 and 0.10 m higher. The corner of a wall was preserved to 1 m in height. It was built of stone rubble in limestone mortar, while the floor was of tile and pottery fragments in plaster. The third structure was to the south of Reservoirs 3 and 4, and parallel to Reservoir 3. Rectangular in shape and 4 m wide, it was again built with rubble walls.

One aim of the 2008 season was to determine how the water from the reservoirs was used. Terracotta water pipes were found on and beside the sanctuary road and in previous years it was hypothesised that they were supplying water to a nympheum and gardens. Now it is established that a bath building of Roman date was situated immediately to the west of the reservoir area.

Little remains of this bath building and it is very ruinous but excavations were undertaken this year. One wall of the caldarium contains a niche with evidence of a half vault above it, and there was an apsed area (pool) 6.1 m wide and 2.45 m deep. A 2.8 m wide doorway in the north part of the caldarium led to the tepidarium. The tepidarium was 12.6 m long and had niched walls built in opus incertum, with a floor of brick or tiles set in mortar. Pieces of marble show the walls were originally covered with marble slabs. Hypocaust footings are preserved to a height of 1.35 m. The finds include hypocaust tiles and roof tiles (tegulae mammaiae).

The plan of this building is unusual for the Troad and suggests a date for its erection during the early part of the Roman Empire. Pottery of the 2nd and 3rd centuries AD was found, as well as examples from the 5th and 6th centuries. In the top layer were Byzantine sherds of the 11th century. The same level that produced the 2nd and 3rd century pottery also contained many horns, undoubtedly associated with the animal sacrifices to Apollo at this sanctuary.

A program of restoration for the bath building was begun.

2007

Excavations continued this year and two additional cisterns/water reservoirs were found. One room had a stone floor and the finds included fishing tools, grain and grinding stones, and items with textile impressions.

Other finds included an in situ votive with inscription that mentions Smintheion and Isopythia.

2006

Clearing of the temple area continued and focused this year on the so-called cistern. This structure was used during the Roman and Byzantine periods and appears to have been a water reservoir, since both inflow and outflow pipes were found. The building rests on a podium and contained vaulted spaces. The central vault was restored by the excavation. The exterior walls are of good masonry, but the interior walls are of rubble. Some walls bear mortar that had been prepared to receive marble revetment. The reservoir was filled with rubble and abandoned in the 16th or 17th century AD. It was later covered over for farming land. Among the pottery were vessels to take water from the cistern.

The area between the cistern and the temple was cleared and many blocks from the temple were found. The floor of the naos has been restored in concrete and imitations of the Ionic capitals have been made in plaster.

Website

A report (pdf format) on the 2008 season is at
http://www.ttk.org.tr/index.php?Page=Sayfa&No=20

Troas’ın güneybatı ucuna yakın olan Smintheus’taki Apollon Tapınağı, 1980’den itibaren Ankara Üniversitesi’nden Coşkun Özgünel tarafından incelenmektedir. Kazı ve restorasyon çalışmaları tapınak, Roma yolu ve propylon üzerinde yoğunlaşmakla birlikte, yakındaki diğer anıtlar ve nekropolde de incelemeler sürdürülmektedir. Tapınakla bağlantılı yerleşim Khrysa olarak adlandırılmıştır ve Smintheion’a yaklaşık 500 m uzaklıkta yer aldığı sanılmaktadır.

2008

Smintheus Tapınağı çevresindeki alanın incelenmesine 2004’te başlanmış, son iki yılda ise, tapınağın güneybatısındaki su hazneleri üzerinde yoğunlaşılmıştır. 2007 kazı sezonu sonunda, beş adet hazne ortaya çıkarılmıştır. 2008’de ise iki adet daha tespit edilmiş ve kireçtaşından bir kuyunun da kazısı tamamlanmıştır.

Kuyu, 3 Numaralı Hazne’nin doğu kenarına 1 m mesafede yer almaktadır. 2007 yılında 1 ve 2 numaralı hazneler arasında bulunan kuyuyla benzerlik taşımakta; ancak 3 metrelik çapıyla ondan geniş olsa da, sadece 1.2 m derinliğe sahiptir. Kazısı tamamlanan diğer yapı 3 Numaralı Hazne’den 0.30 m uzaklıkta ve ondan 0.10 m yüksekte yer almaktadır. Duvarlarından birinin köşesi 1 m yüksekliğe kadar korunmuş durumdadır. Kireçtaşı ile ve moloz karakterde inşa edilmiş, döşemesinde ise harç içine yerleştirilmiş kiremit ve çömlek parçaları kullanılmıştır. Üçüncü yapı, 3 ve 4 numaralı haznelerin güneyinde ve 3 Numaralı Hazne’ye paralel konumdadır. Dikdörtgen planlı ve 4 m genişliğindeki yapının duvarları yine moloz karakterdedir.

2008 kazı sezonunun hedeflerinden biri haznelerdeki suyun nasıl kullanıldığını anlamaya çalışmak olmuştur. Tapınak yolu üzerinde ve kenarlarında pişmiş toprak künkler bulunması nedeniyle, önceki yıllarda bunların bir nympheum ile bazı bahçelere su sağladığı öne sürülmüştür. Fakat artık haznelerin batısındaki alanda, Roma Dönemine ait bir hamam yapısı bulunduğu kesin olarak anlaşılmıştır.

Yapıya ait kalıntılar oldukça az ve harap halde olsa da, bu yıl burada kazılar yürütülmüştür. Caldarium’un bir duvarında, üzerinde yarım-tonoz olduğu anlaşılan bir niş yer almakta; ayrıca 6.1 m genişliğe ve 2.45 m derinliğe sahip apsisli bir alan bulunmaktadır (havuz). Caldarium’un kuzeyindeki 2.8 m genişliğinde bir kapıdan tepidarium’a geçilmektedir. Burası 12.6 m uzunlukta olup, duvarları opus incertum tekniğinde inşa edilmiş ve nişlerle zenginleştirilmiş; döşemeleri ise harç içine tuğla ve kiremit parçaları yerleştirilerek oluşturulmuştur. Bulunan mermer parçaları, duvarlarının özgün halde mermer ile kaplı olduğuna işaret etmektedir. Hypocaust ayakları 1.35 m yüksekliğe kadar korunmuştur. Buluntular arasında hypocaust ile çatıya ait kiremitler sayılabilir (tegulae mammaiae).

Yapının planı Troas için alışılmadık karakterde olup, inşasının Roma İmparatorluğu’nun ilk dönemlerine ait olması mümkündür. MS 2. ve 3. yüzyıllara ait keramikler ile birlikte 5. ve 6. yüzyıl keramiklerine de rastlanmıştır. En üst tabakada ise 11. yüzyıla tarihlenen Bizans keramik parçaları bulunmuştur. 2. ve 3. yüzyıl keramiklerinin bulunduğu tabakada çok sayıda boynuz da elde edilmesi, tapınakta Apollo’ya sunulan kurbanlarla ilişkili olmalıdır.

Bu yıl ayrıca hamam yapısının restorasyonuna ilişkin bir program başlatılmıştır.

2007

Kazılara bu yıl da devam edilerek iki su depolar daha tespit edilmiştir. Odalardan birinde taş bir döşeme yer almaktadır, buluntular arasında balık tutmaya yarayan aletler, tahıl ve öğütme taşları, ve kumaş baskılı öğeler sayılabilir.

Diğer buluntular arasında in situ haldeki, ve Smintheion ile Isopythia’dan bahseden bir yazıt içeren bir adak sayılabilir.

2006

Tapınak alanındaki temizlik çalışmalarına devam edilmiş ve sarnıç olarak adlandırılan yapı üzerinde yoğunlaşılmıştır. Yapının, Roma ve Bizans dönemleri boyunca kullanıldığı anlaşılmakta; hem içeri hem de dışarı akıtma boruları bulunması ise bir su haznesi olduğunu düşündürmektedir. Yapı bir podyum üzerinde yer almakta ve tonozlu mekanlardan oluşmaktadır. Ortadaki tonoz, kazı ekibi tarafından onarılmıştır. Dış duvarların örgü kalitesi yüksektir; ancak iç duvarlar moloz taşlardan yapılmıştır. Bazı duvarların sıvaları, üzerlerine mermer kaplama gelecek şekilde hazırlanmıştır. Haznenin içi molozla doldurulmuş ve  MS 16. veya 17. yüzyılda terk edilmiştir. Daha sonra ise tarım alanı olarak kullanılmak üzere üstü örtülmüştür. Buluntular arasında sarnıçtan su almak için kullanılan kaplar da vardır.

Sarnıç ile tapınak arasında kalan alan da temizlenmiş ve tapınağa ait birçok taş bulunmuştur. Naosun zemininin şapla onarılmaya çalışıldığı, İyon sütun başlıklarının da alçıdan kopyalarının yapıldığı görülmektedir.

İnternet sitesi

2008 sezonuna ilişkin rapor (pdf formatında)
http://www.ttk.org.tr/index.php?Page=Sayfa&No=20 adresinde yer almaktadır.

 

Last updated: 9 March 2010