Kerkenes Dağ (Yozgat)
Click text for translation/
çeviri için tıklayın ...This large Iron Age capital on a low mountaintop east of Yozgat is being investigated by Geoffrey and Françoise Summers, with co-director Scott Branting. The city was founded in the very late 7th century BC and may be identified with Pteria, mentioned by Herodotus. It had a decidedly Phrygian character but would have fallen within the area of the Median Empire until its destruction in the 540s, presumably by Croesus of Lydia, and abandonment.
2008
The geophysical survey of the palatial complex on the southern ridge continued but equipment problems restricted work. Urban blocks either side of a main street were revealed in an area beside the palatial complex, and in the area inside the Cappadocian gate stone footings for timber-framed buildings were identified. The GIS transportation study also continued, with trenches placed across streets in the previously unexamined northeastern sector. This study has confirmed that the city was crowded but short-lived. Study and mending of the stone idols continued, with new joins demonstrating that they had been smashed before or during the destruction and fire.
A Hittite stone quarry and workshop 20 km east of Kerkenes, at Karakız, was surveyed at the invitation of the director of Yozgat Museum. It is in an area where there are many large granite blocks and boulders. Two blocks had been roughed out, each with a pair of lions supporting a pedestal. The survey did not locate a nearby Hittite site and so it is unclear where these sculptures were to have been taken.
2007
Restoration work on the architectural elements continued. The idols, which stood on platforms flanking the ramp into the palatial complex, have now been shown to have been carved on both faces.
A sounding was dug at the "Cappadocia Gate", one of seven gates in the 7 km circuit of walls, revealing a further 2 m of deposit before work was stopped for safety considerations, and allowing the plan to be checked and adapted. This work underlined the quantity of horizontal timber beams used in the city wall, leading to its uniform collapse. The timbers may have been available because of a policy of deliberate deforestation of the region to ensure good visibility.
The electrical resistivity survey continued and a map of the entire palatial complex has now been prepared. It will need to be tested by future excavations, but the development of the area can now be traced. The western half of the palatial complex appears to have originally consisted of a compound containing two large two-roomed structures and rows of cell-like units, presumably for storage. It thus originated as an urban block similar to other ones in the city. The monumental entrance was added only at the end of the life of the city.
The GIS transportation study also continued, with test trenches excavated across streets selected according to the predicted volume of traffic. None of the streets was paved.
2006
The monumental gateway to the palace complex was remodelled a number of times and the last remodelling included sculpted monuments and decorative architectural elements. Excavation of the area was completed in 2005, but in 2006 work continued on the sculpture and relief fragments that fell from the towers when the walls were destroyed, probably by Croesus in 547 BC.
These architectural fragments included a set of at least nine blank-faced icons that would have been set on top of the towers or platforms like crenellations. Double-sided, with blank face 1 metre in diameter and a hairdo ending in bolster-like curls, they could have been representations of one deity, probably Matar, or of a pantheon. The front face of each is slightly slanted to catch the rising sun. The iconography of these figures is Phrygian although they have no precise parallels.
Study of the sandstone statue of a man with mace also found in this area suggests it represents a ruler. The sculpted block that perhaps formed the socle of the statue has on its front face a frieze with two genii flanking a tree or vine, and with a sun disk above. This socle also bears an Old Phrygian inscription (published by C. Brixhe in Kadmos), indicating the piece was dedicated by Tata. It mentions Masa (son of Urgos) and Uva; neither attested historically. One of these three may be the man represented.
The representation on the stela that stood in the court of the Cappadocia Gate in the city wall became clearer this year when an additional piece was found by a shepherd. The stela stood facing into the gate chamber and the back was not carved. The top part of the front showed a round blank face with bolster-like shapes on either side but without the band of hair shown on the tower icons. Outside the city wall, graffiti have been found on stones of the glacis.
The resistivity survey continued in 2006. A 60 metre wide strip running down from the city wall on the northeast side was surveyed to study a steep urban area. The strip joined to the central area already surveyed in previous seasons and was located to avoid very rocky or damp areas. The survey showed that even the steep slopes had been terraced and buildings were erected on them. The survey then moved to the area of the so-called Audience Hall and Ashlar Building in the monumental palace complex on the high southern part of the site. Here the work identified many smaller buildings that had not been picked up by the earlier magnetic survey as the signals had been masked by magnetic signals from the underlying geology. This will be the main area of work for the resistivity survey in 2007, with aim of identifying internal divisions within the complex.
A tentative plan of all the urban blocks in the city has been drawn and in 2006 the southwestern part was checked using a hand-held GPS receiver. Geophysical data from previous seasons was examined and combined, and they will be used to create virtual reality simulations of features of the city and for viewshed analysis (what can be seen from one viewpoint).
The visitor's centre on the site was opened this year.
2005
Excavations in 2005 concentrated on completing the monumental entrance to the palace complex. This consisted of two rectangular towers with two huge wooden screens (each containing pairs of double-leaved doors) closing the passageway between them, one in line with the interior facades of the towers and one across the centre of the passage. Small clay-paved rooms were placed between the screens on either side of the passage. A stone column base found this year at the rear of the entranceway suggests a portico with wooden columns stood there, similar to that in front of the front screen. Against the doorpost of the inner screen a large square stone was sunk into the pavement, with a granite stele behind it, and a drain ran across the paving inside the gateway. The granite paving that led through the gate continued up to the front of the Audience Hall.
The wooden columns of the porticos appear to have been topped by sculptured stone capitals, although these sandstone blocks are badly shattered. These capitals were adorned with bolsters and similar sandstone bolsters from other elements were also found. Some of the architectural sandstone blocks recovered contained cuttings for swallow-tailed clamps.
On the paving of the entranceway, beneath the fallen, burnt thatch from the roof, were found more fragments of the human statue from last year, including the second eye, and more pieces of the block with panels of relief sculpture and raised borders bearing Old Phrygian inscriptions. It is now clear that the main scene on the block shows two opposed figures below a winged disc, while side panels have griffins and lions. Other finds included more large iron bands up to 2 m in length, sometimes with dome-headed nails in place.
The resistivity survey continued and 7 hectares were covered in the northern and central parts of the lower city, linking two areas already surveyed. One large walled block in the central area was investigated in more detail and showed four two-roomed buildings and many smaller structures. The gradual subdivision of the block could also be traced. In future seasons Scott Brantling will continue the survey and conduct a program of selective excavation across streets to determine the transportation network within the city. This was the final year of the current program of excavation in the gate and palace area.
2004
In 2004 work included a resistivity survey in the spring and a summer excavation season. The survey concentrated on linking areas surveyed in previous seasons and confirmed that a large area south-east of the Büyük Göl, the largest artificial dam in the city, was empty of buildings. A highlight of the survey was the definition of a large (27 x 15 m) two-roomed structure that fronted directly onto the street and may have been a temple. An earlier magnetometer survey had shown it was burnt, unlike smaller buildings around it.
Excavation was concentrated on the monumental entrance to the palace complex. Under excavation since 2002, this consisted of a 10 m-wide stone-paved ramp flanked by two massive towers. Investigation showed that the north wall of the south tower was built of large cut blocks, granite on the base with a course of sandstone and conglomerate and then one of soft, white limestone. Between each course were large timbers of black pine. Wooden clamps were used to mend broken blocks and perhaps tie the walls to the floor joists. A large wooden construction, preserved only as ash, appears to have stood across the entranceway, and would have been closed by a pair of heavy wooden doors, like those shown on Phrygian rock reliefs. A pitched roof covered with reed thatch would have covered the entrance.
Finds from this area added to the fragments of sandstone monument and Old Phrygian inscriptions found in 2003. The new material showed that the raised borders of the carved panels bear inscriptions, including one to or by Tata, and that the eight-petalled rosette reported in 2003 was a winged disk. Old Phrygian graffiti on pottery and a silver foil appliqué were also found, as was part of a life-size lion or sphinx, possibly one of two that stood either side of the entrance.
The gate area had been much disturbed by Byzantine looting and a Byzantine burial. In one Byzantine pit were found fragments of a sandstone statue of a skirted figure a little over 1 m in height, broken in antiquity. The figure has shoulder-length hair and the right hand holds a rod-like object. It wears a pleated skirt, a belt and a plain top, and dowel holes were cut in the base and side of the skirt. Identification of the figure is unclear.
Parallels for the architecture in the highlands of Phrygia, the evidence of wooden clamps, pitched roofs, Old Phrygian inscriptions and graffiti all point to strong influences from the Phrygian highlands to Kerkenes and comparison with the rock-cut tombs support the dating for the destruction of Kerkenes in the mid-6th century BC.
Scott Branting has also continued GIS transportation studies of the pedestrian traffic within the city and in 2004 three test trenches were excavated. Micromorphological analysis of samples taken from what were thought to be street surfaces confirmed that unpaved streets exist and that some have in situ deposits of rubbish from adjacent urban blocks.
Bibliography
Kerkenes News
Geoffrey and Françoise Summers, “The Kerkenes Project", Anatolian Archaeology 10 (2004), 18-20
G.D. Summers, F. Summers and F. Branting, "Megarons and associated structures at Kerkenes Dağ: an interim report", Anatolia Antiqua 12 (2004), 7-41
Geoffrey and Françoise Summers, "Kerkenes 2005", Anatolian Archaeology 11 (2005), 34-6
Geoffrey D. Summers and Françoise Summers, "Aspects of urban design at the Iron Age city on the Kerkenes Dağ as revealed by geophysical survey", Anatolica Antiqua 14 (2005), 71-88
Geoffrey and Françoise Summers, "The Kerkenes Project in 2006", Anatolian Archaeology 12 (2006), 32-3
Geoffrey and Françoise Summers, "The Kerkenes project", Anatolian Archaeology 13 (2007), 31-2
Geoffrey D. Summers and Françoise Summers, "A preliminary interpretation of remote sensing and selective excavation at the palatial complex, Kerkenes", Anatolia Antiqua 16 (2008), 53-76
Geoffrey and Françoise Summers, "The Kerkenes project 2008", Anatolian Archaeology 14 (2008), 30-1
Website
The excavation website is at
http://kerkenes.metu.edu.tr/Yozgat’ın doğusunda alçak bir dağın üzerinde yer alan bu büyük Demir Çağı başkentindeki araştırmalar, Geoffrey ve Françoise Summers ile eş-başkan Scott Branting tarafından yürütülmektedir. M.Ö. 7. yüzyılın son yıllarında kurulan şehir, Herodot’un da bahsettiği Pteria olarak tanımlanabilir. Kentsel niteliği Frig özellikleri göstermekle birlikte, 540’larda büyük olasılıkla Lidyalı Krezüs tarafından yok edilişi ve ardından terk edilişine dek Med İmparatorluğu sınırları içinde yer alıyordu.
2008
Güney sırtlarındaki Saray Yapı Grubu’nda gerçekleştirilen jeofiziksel yüzey araştırmasına devam edilmiş ancak aletlerde yaşanan sorunlar çalışmaların sınırlı tutulmasına neden olmuştur. Saray Yapı Grubu’nun yanında, anacaddenin iki tarafındaki kamusal amaçlı yapı adaları incelenmiş ve Kapadokya Kapısı’nın iç tarafındaki alanda ahşap iskeletli yapılara ait taş dikme kaidelerinin konumları belirlenmiştir. CBS ile ulaşım araştırmalarına da devam edilerek, daha önce incelenmemiş olan kuzeydoğu bölgesinde sokakları kesen açmalar kazılmıştır. Bu çalışma şehrin nüfusunun kalabalık olduğunu ancak kısa bir süre kullanıldıktan sonra terk edildiğini doğrulamıştır. Bulunan taş idoller üzerinde inceleme ve onarım çalışmalarına devam edilmiş, birleştirilen yeni parçalar, tahribat ve yangın öncesinde ya da sırasında parçalandıklarını göstermiştir.
Yozgat Müze Müdürünün davetine istinaden, Kerkenes’in 20 km doğusunda Karakız’da bulunan bir Hitit taş ocağı ve işliğinde yüzey araştırması yapılmıştır. Burada çok sayıda granit blok ve yumrukaya bulunmaktadır. Kaba işçiliği tamamlanmış iki blokta, birer kaideyi destekleyen birer aslan çifti yer almaktadır. Yüzey araştırması sonucu çevrede Hitit Dönemine ait herhangi bir site rastlanmadığından, bu heykellerin nereye götürülmesinin öngörüldüğü bilinmemektedir.
2007
Mimari elemanların restorasyonuna devam edilmiştir. Saray Yapı Grubu rampasının iki yanındaki platformların üzerinde yer alan idollerin, her iki yüzünün de oyma bezekli olduğu anlaşılmıştır.
7 km uzunluğundaki surlar üzerinde yer alan yedi kapıdan biri olan "Kapadokya Kapısı"nda bir sondaj açması kazılmış ve yapının planı kontrol edilerek düzeltilmiş ancak güvenlik gerekçesiyle 2 m altına inilememiştir. Bu çalışma dikkatleri, surların inşasında kullanılan ve duvarın homojen biçimde çökmesine neden olan çok sayıda yatay ahşap hatılın varlığına çekmiştir. Kentin etrafındaki gözlem alanını genişletmek amacıyla bilinçli olarak ormanlık alanların ortadan kaldırılması politikası, inşaat için büyük miktarda ahşap bulunmasına olanak vermiş olabilir.
Elektrik direnci yöntemiyle yüzey araştırmasına devam edilmiş ve Saray Yapı Grubu’nun tamamını gösteren plan tamamlanmıştır. Gelecekte kazı çalışmaları ile kontrol edilmesi gerekli olmakla birlikte, artık alanın gelişimini izlemek mümkündür. Saray Yapı Grubu’nun batı yarısı, özgün düzenlemede iki adet büyük iki-odalı yapı ile büyük olasılıkla depo olarak kullanılan hücre-benzeri birim dizilerinden oluşan bir yapı adası olmalıdır. Bu durumda özgün düzenlemesi diğer kentsel yapı adalarıyla benzer niteliktedir. Anıtsal Giriş ancak şehrin ömrünün sonlarına doğru eklenmiştir.
CBS ile ulaşım sistemi üzerinde yürütülen çalışmaya, tahmin edilen trafik yoğunluğuna dayanarak seçilen sokakları kesen deneme kazıları ile devam edilmiştir. Bu sokaklardan hiçbirinin kaplamalı olmadığı izlenmiştir.
2006
Saray Yapı Grubunun anıtsal girişinin mimari olarak bir kaç kez yeniden düzenlendiği ve son evresinde heykelli anıtlar ve bezemeli elemanlar içerdiği anlaşılmıştır. Alandaki kazı çalışmaları 2005’te tamamlanmış olmakla birlikte, büyük olasılıkla Krezüs’ün ordusunca M.Ö. 547 yılında surlar yıkıldığında kulelerden dökülen heykel ve kabartma bezek parçaları üzerindeki çalışmalara 2006’da devam edilmiştir.
İncelenen mimari parçalar arasında, dendan olarak kule veya seğirdim teraslarının çevresine yerleştirilmiş olabileceği düşünülen ve en az dokuz parçalık bir dizi oluşturan, yüzleri biçimlendirilmemiş ikonlar yer almaktadır. Çift taraflı, boş yüzleri 1 m çapında ve saç modelleri sarmal yastık biçimli lülelerle sonuçlanan bu heykeller ya tek bir tanrıyı, örneğin Matar’ı betimlemekte ya da bir panteona ait tanrıları betimleyen bir dizi oluşturmaktadır. Her birinin ön yüzü doğan güneşin ışınlarını yansıtacak biçimde hafifçe eğridir. Bu figülerin ikonografisi Frig kökenli olmakla birlikte bugüne dek benzerlerine rastlanmamıştır.
Yine aynı alanda bulunan ve elinde gürz taşıyan bir adamı betimleyen kumtaşı bir heykel üzerinde sürdürülen çalışmalar ise bu kişinin bir kent yöneticisi olabileceğini düşündürmektedir. Büyük olasılıkla bu heykelin kaidesini oluşturan kabartma bezekli bloğun önyüzünde ise bir ağaç ya da sarmaşığın iki tarafında yer alan iki cin ile yukarıda bir güneş diski betimlenir. Kaide üzerinde ayrıca (C. Brixhe tarafından Kadmos’ta yayınlanan) ve bu anıtın Tata tarafından yaptırıldığını anlatan Eski Frig dilinde bir yazıt yer alır. Yazıt ayrıca (Urgos’un oğlu) Masa ile Uva’dan bahseder; ancak bu kişilerin isimleri başka tarihi kaynaklarda geçmez. Kaide üzerindeki heykel bu kişilerden birine ait olmalıdır.
Surlar üzerindeki Kapadokya Kapısının iç avlusunda bulunan stelada yer alan betimleme de bu yıl bir çoban tarafından eksik bir parçasının bulunması ile daha iyi anlaşılır hale gelmiştir. Kapı iç odasına bakacak biçimde yerleşitirilen stelanın arka yüzü bezenmemiştir. Önyüzünün üst kısmında, iki yanında yine sarmal yastık biçimleri yer alan ancak kule ikonlarında olduğu gibi saç bandı izlenmeyen yuvarlak biçimlendirilmemiş bir yüz vardır. Sur dışında, eğimli yüzeylerin (glacis) taş kaplaması üzerinde graffitiye rastlanmıştır.
2006 yılında direnç yöntemiyle yüzey araştırmasına devam edilmiştir. Dik eğimli bir kentsel alanın incelenmesi amacıyla şehrin kuzeydoğusunda sur boyunca uzanan 60 m genişliğinde bir şerit belgelenmiştir. Fazla kayalık ve/veya nemli olmaması nedeniyle seçilen bu şerit, şehrin merkezi kısmında daha önceki yıllarda incelenen alana eklenmektedir. Araştırma en dik eğimli alanların bile teraslarla tesviye edilerek yapılaştığını göstermiştir. Çalışmanın ikinci odak noktası sitin yüksek güney kısmındaki anıtsal nitelikli Saray Yapı Grubunda bulunan Kabul Salonu ile Kesme Taş Yapı ve çevreleri olmuştur. Eski yıllarda gerçekleştirilen jeo-manyetik yüzey araştırmaları sırasında, kalıntılar altındaki jeolojik yapıdan kaynaklanan manyetik sinyallerin maskelemesi nedeniyle izlenemeyen çok sayıda küçük yapının varlığı belgelenmiştir. 2007 yılında direnç yöntemiyle yüzey araştırması, aynı yapı grubunun iç bölümlerinin tanımlanması amacıyla bu alanda yoğunlaşacaktır.
Kenti oluşturan tüm yapı adalarını gösteren bir ön plan hazırlanmış ve 2006’da yerleşimin güneybatı bölümü bir el GPS alıcısı kullanılarak kontrol edilmiştir. Daha önceki yıllarda toplanan jeofiziksel veriler incelenmiş ve çakıştırılmış, böylece kentin önemli yapılarını gösteren sanal gerçeklik simülasyonları ve belirli bir bakış noktasından neler göründüğünü belirleyen bir analiz yönteminden (viewshed analysis) yararlanılması mümkün hale gelmiştir.
Ayrıca sitte inşa edilen ziyaretçi merkezi bu yıl hizmete açılmıştır.
2005
2005 yılı kazıları saray yapı grubunun anıtsal girişinin tamamen ortaya çıkarılmasına odaklanmıştır. Bu yapı grubu, iki dikdörtgen planlı kule ile bunların arasındaki geçiti örten, biri kulelerin iç yüzü ile aynı hizada, diğeri geçitin orta kısmında yer alan (ve herbirinde iki kanatlı bir çift kapı bulunan) iki büyük ahşap bölücü duvardan oluşmuştur. Geçitin her iki tarafında, bölücü duvarların arasına küçük kil-döşemeli odalar yerleştirilmiştir. Geçitin arka tarafında bu yıl bulunan bir taş dikme kaidesi, ön bölücü duvarın önünde olduğu gibi burada da ahşap dikmelere oturan bir revak bulunduğunu düşündürmektedir. İç bölücü duvarın kapı dikmesine yaslanacak biçimde, kaplamaya büyük kare-biçimli bir taş gömülmüş, bunun arkasına bir granit stel yerleştirilmiş ve geçitin içinde kaplamaya bir drenaj kanalı açılmıştır. Geçitin içinden yukarıya doğru devam eden granit kaplama, Kabul Salonu’na kadar ulaşmaktaydı.
Revakların ahşap dikmelerinin oyma bezekli taş başlıkları olduğu anlaşılmaktadır; ancak bu kumtaşı başlıklar paramparça olmuştur. Başlıklar sarmal yastıklarla bezenmiş ve diğer elemanlarda da benzer kumtaşı sarmal yastık biçimlerine rastlanmıştır. Bulunan bazı mimari kumtaşı elemanların üzerinde kırlangıç-kuyruğu biçiminde kenet oyukları yer almaktadır.
Geçitin kaplaması üzerinde ve üstörtüye ait yanmış saz kalıntılarının altında, geçen yıl bulunan insan heykeline ait başka parçalara rastlanmıştır; bunların arasında diğer göz ile kabartma heykel levhalarını taşıyan bloğa ve Eski Frig dilinde yazıtlı kabartma bordüre ait başka parçalar sayılabilir. Artık blok üzerindeki esas sahnenin, kanatlı bir disk altında karşılıklı duran iki insan figürünü betimlediği, yan levhalarda ise grifon ve aslanlar bulunduğu kesinlik kazanmıştır. Diğer buluntular arasında uzunluğu 2 metreye ulaşan ve bazılarında yerinde küre-başlı çivilere rastlanan kalın demir şeritler sayılabilir.
Direnç yöntemiyle yüzey araştırmasına devam edilmiş ve aşağı şehrin kuzey ve orta kısımlarında, daha önce tamamlanan iki alanı birbirine bağlayan 7 hektar üzerindeki çalışmalar tamamlanmıştır. Şehrin merkezi kısmında yer alan, etrafı duvarlarla çevrili bir yapı adası daha detaylı olarak incelenmiş ve burada dört iki-odalı yapı ile çok sayıda küçük yapının varlığı belirlenmiştir. Ayrıca yapı adasının daha sonra alt alanlara ayrılışı da izlenebilmektedir. Gelecek sezonlarda Scott Branting yüzey araştırmalarına devam edecek ve şehrin ulaşım ağını belirlemek amacıyla cadde ve sokaklarda seçilen alanlarda gerçekleştirilecek bir kazı programı yürütecektir. Bu sezon, kapı ve saray alanında sürdürülen kazı programının son yılıydı.
2004
2004 yılında, ilkbaharda direnç yöntemiyle yüzey araştırması yapılmış ve yaz aylarında kazı çalışmaları sürdürülmüştür. Yüzey araştırmasında, daha önceki yıllarda belgelenen alanlar birleştirilmiş ve şehrin en büyük yapay rezervuarı olan Büyük Göl’ün güneydoğusundaki geniş bir alanda hiç bir yapı bulunmadığı kesin olarak belirlenmiştir. Bu çalışmada varlığı belirlenen ilginç bir bina, bir tapınak olabileceği düşünülen, sokağa cepheli büyük (27 x 15 m) bir iki-odalı yapıdır. Daha önce yapılan magnetometre ile yüzey araştırması, çevresindeki daha küçük binaların aksine, bu yapının yangına maruz kaldığını göstermiştir.
Kazı çalışmaları saray yapı grubunun anıtsal girişinde yoğunlaşmıştır. 2002’den beri sürdürülen kazılar sonucu, 10m genişliğinde taş kaplı bir rampayla ulaşılan iki büyük kule ortaya çıkarılmıştır. İncelemeler güney kulenin kuzey duvarının büyük kesme taş bloklarla inşa edildiğini göstermiştir. Alt sıralar granit olup, bunun üzerinde birer sıra kumtaşı, konglomera ve yumuşak beyaz kireçtaşı yer almaktadır. Taş örgü sıralarının arasına geniş kesitli kara çam hatıllar yerleştirilmiştir. Kırılan taş blokları onarmak ve büyük olasılıkla duvarları döşeme kirişlerine bağlamak için ahşap kenetler kullanılmıştır. Giriş geçiti içinde, bugün yalnızca külleri kalmış olan yüksek ve kalın ahşap iskeletli bir duvar bulunduğu ve geçitin Frig kaya kabartmalarında betimlenenlere benzer bir çift ağır ahşap kapıyla örtüldüğü düşünülmektedir.
Bu alanda ortaya çıkarılan buluntular, 2003’te rastlanan kumtaşı anıta ait parçalar ile Eski Frig dilindeki yazıta aittir. Yeni malzeme, oyma levhaların kabartma kenarları üzerinde, bir Tata için ya da tarafından yazılmış bir yazıt bulunduğunu ve 2003’te sekiz yapraklı bir rozet olarak tanımlanan şeklin aslında kanatlı bir disk olduğunu göstermiştir. Eski Frig dilinde grafitili keramikler ile gümüş bir varak parçasına ek olarak, büyük olasılıkla kapının iki yanında duran gerçek boyutta iki arslan ya da sfenksten birinin parçasına rastlanmıştır.
Kapı çevresi Bizans Dönemi define avcıları ve aynı döneme ait mezarlarla büyük ölçüde tahrip edilmiştir. Bizans Dönemine ait bir çukurda, Eski Çağda kırılmış, 1 metreden biraz yüksek, kumtaşı bir insan heykeline ait parçalar bulunmuştur. Figürün saçları omuz hizasında olup, sağ elinde bir asa taşımaktadır; pileli etek, kemer ve düz bir gömlek giymiştir. Heykelin tabanına ve eteğin yan kısımlarına kenet oyukları açılmıştır. Figürün kimi betimlediği bilinmemektedir.
Ahşap kenetler, kırma çatılar, Eski Frig dilinde yazıtlar ve grafiti gibi Frig yaylaları mimarisi ile benzerlikler, bu bölgenin Kerkenes üzerinde büyük etkisi olduğunu göstermekte ve kaya mezarları ile kronolojik karşılaştırma, Kerkenes’in tahrip edilişinin 6. yüzyılın ortalarına tarihlenmesini desteklemektedir.
Scott Branting şehrin içindeki yaya dolaşımı konusunda yürüttüğü Coğrafi Bilgi Sistemlerine (GIS) dayalı araştırmasını sürdürmüş ve 2004’te üç deneme açması kazmıştır. Sokak zemini olduğu düşünülen yüzeylerden alınan örnekler üzerinde gerçekleştirilen mikromorfolojik analizler, kaplamasız sokaklar bulunduğunu ve bunların bir bölümünde komşu yapı adalarından atılan çöplerin birikintiler oluşturduğunu göstermiştir.
Kaynakça
Kerkenes News
Geoffrey and Françoise Summers, “The Kerkenes Project”, Anatolian Archaeology 10 (2004), 18-20
G.D. Summers, F. Summers and F. Branting, "Megarons and associated structures at Kerkenes Dağ: an interim report", Anatolia Antiqua 12 (2004), 7-41
Geoffrey and Françoise Summers, "Kerkenes 2005", Anatolian Archaeology 11 (2005), 34-6
Geoffrey D. Summers and Françoise Summers, "Aspects of urban design at the Iron Age city on the Kerkenes Dağ as revealed by geophysical survey", Anatolica Antiqua 14 (2005), 71-88
Geoffrey and Françoise Summers, "The Kerkenes Project in 2006", Anatolian Archaeology 12 (2006), 32-3
Geoffrey and Françoise Summers, "The Kerkenes project", Anatolian Archaeology 13 (2007), 31-2
Geoffrey D. Summers and Françoise Summers, "A preliminary interpretation of remote sensing and selective excavation at the palatial complex, Kerkenes", Anatolia Antiqua 16 (2008), 53-76
Geoffrey and Françoise Summers, "The Kerkenes project 2008", Anatolian Archaeology 14 (2008), 30-1
İnternet sitesi
Kazı internet sitesi http://kerkenes.metu.edu.tr/ adresinde yer almaktadır.Last updated: 30 January 2010