Karain (Antalya)
Click text for translation/
çeviri için tıklayın ...The large cave of Karain is situated some 25 km northwest of Antalya, on the east side of Sam Dağ and overlooking the Antalya plain. It contains a number of interconnected chambers (A-G) and has produced remains from the Lower Palaeolithic to Classical periods. Classical, Early Bronze Age, Chalcolithic and Neolithic remains have been found above Epipalaeolithic, Upper Palaeolithic (Aurignacian), Middle Palaeolithic (Mousterian and Levallois) and Lower Palaeolithic (Chellean, Acheulian, Micoquian and Clactonian). The cave was excavated from 1946 to 1973 by I. Kılıç Kökten, who identified eight levels (I-VIII). In 1985 work resumed under the direction of Işin Yalçınkaya, concentrating on Chambers B and E. Chamber E is the largest and most important, containing a long sequence from Upper to Lower Palaeolithic.
2008
In 2008 excavation again took place in Chambers E and B. In Chamber E work was conducted in two squares (J19 and K19), working through three geological phases: Levels V.2, V.3 and V.4. In 2007 a bifacial tool of Acheulian type was found in Level V.2 and this year another was excavated, proving that the stone industry in this layer contained both bifacial tools and the more typical flakes, including side scrapers and denticulated tools. This stratigraphic context can be dated to 400,000 BP. Levels V.3 and V.4 this year produced only a few flakes of archaic character, small side scrapers and a single core. The bones found were mostly broken and fragmented.
In Chamber B work was undertaken in four squares (G9, H9, I9 and I10). Eleven layers of Holocene date (geological phases H.O--H.IV) were excavated. Phase H.O belongs to the Late Roman and Early Byzantine periods and produced pottery, fired clay weights, worked bone, slingstones and a very little chipped stone. In square G9 half a wide-necked, oval vessel was found in a hollow beside the cave wall, with a metal axe nearby.
Phase H.I produced a mixture of Iron Age and Early Bronze Age pottery, as well as iron objects, a silver coin, a bone awl, human teeth and a variety of chipped stone, including sickle blades and backed blades. In phase H.II, there were many sherds, mostly of plain handmade, black burnished pottery but also a few with painted incised or pointillé decoration. The pottery dates to the Early Bronze and Chalcolithic periods. The small finds include pierced pottery disks and fired clay loomweights. The chipped stone consists of obsidian blades and bladelets, as well as flint flakes, retouched blades and bladelets and sickle blades. This year a hearth/cremation containing burnt human teeth and bones was found.
Phase H.III dates from the Late Chalcolithic period. The pottery is handmade and mostly black burnished, with a small quantity of light brown sherds and a few painted red on cream sherds. The chipped stone industry in this phase continued to be mostly based on obsidian but flint and radiolarite were used as raw materials for trapezoidal segments of blades, chisels, retouched blades and bladelets, and sickle blades. Other finds included perforated shells, stone beads and slingstones, and a bone spoon.
Phase H.IV is also Chalcolithic in date, with handmade black and light brown burnished monochrome pottery and some painted sherds. This was a long phase, with seven subphases. The upper layer contained mussel shells and vessels with string holes and, most importantly, a fired clay figurine. It is stylized and could be either male or female, but the nose, eye sockets and eyebrows are clearly depicted. The ground stone from this phase includes polished stone axes, grinding stones and slingstones. Bone spoons, awls and spatulas, and antler tools were used and there were beads of stone and dentalium shell. The chipped stone, mostly obsidian, included backed blades, drills, an arrowhead, chisels, serrated blades and sickle blades.
The faunal remains from Chamber B in 2008 were very varied but consisted mainly of sheep, goat and shells, with lesser quantities of birds, deer, tortoise and carnivores. Evidence of a large herbivorous mammal was also found.
2006
In 2006 work continued in Chambers E and B. In Chamber E the excavations were in grid squares J16-J18 at Levels V.1, V.2 and V.3. They proved the presence of Clactonian and Tayacian industries, with a flake industry predominating towards the bottom. Only a very few flakes were modified with retouches.
In Chamber B work was in eight grid squares in forty archaeological layers. All were Holocene levels. Level H.II dated to the Early Bronze Age and Chalcolithic, with finds including spindle whorls, slingstones, a small gold bead, lots of pierced shells and stone beads, bone spatulas and awls, and an alabastron fragment. H.III produced finds of the Late Chalcolithic, with pottery including a few polychrome painted and incised sherds. H.IV belongs to the period of Hacılar I and Kuruçay 10-9.
2005
In 2005 excavation in Chamber E was mainly important for the Lower Palaeolithic. The flake industry appears to become more important towards the bottom and limestone was used as a raw material for flaking. Two flakes of Tayac type were found.
In Chamber B the work took place in the Epi-Palaeolithic, Upper Palaeolithic and Middle Palaeolithic levels. The Epi-Palaeolithic produced bladelet cores, bladelets, blades and flakes. Below were Upper Palaeolithic deposits with flakes and end scrapers on blades. There were bladelet cores but, from the earlier parts of the deposit, also large blades. Radiocarbon dates for this level were 31,280 and 28,100 BP. A layer transitional from Middle to Upper Palaeolithic produced blades and blade cores but also Middle Palaeolithic-types of scrapers, and discoid and Levallois cores, as well as a few Mousterian points. A radiocarbon date of 39,630 BP was obtained for this level. The lower levels were typical of the Karain Mousterian.
2004
In 2004 work again took place in Chambers E and B. Excavation in Chamber E continued to the bottom of the 56th archaeological level (-10.80 m) in squares 114-118 and the 59th level (-11.10 m) in square 119. There were fewer pieces of chipped stone than in previous years and these are coarse and irregularly chipped. Two large Quina-type side scrapers were typical.
Chamber B was worked in a number of squares to a maximum depth of the 27th archaeological level. In 2004 finds from the upper levels produced bronze needles and copper and shell beads, as well as bone needles, awls and beads of the EBA. A very early Epipalaeolithic level (unit P.1.3) produced microliths, bladelet cores and shell beads and radiocarbon dates of 20/19,000-16,000 BP. Below it, in the Upper Palaeolithic levels (unit P.II), were found end scrapers on blades. Radiocarbon dates for these levels are 22,000-21,000 BP. Unit P.III, below the Upper Palaeolithic levels, was a transitional phase with the chipped stone containing elements of both Upper Palaeolithic (in the upper part) and Karain-type Mousterian (in the lower part), including blades and blade cores, and Mousterian points. Underneath it units P.IV-P.VII contain Karain-type Mousterian elements and are Middle Palaeolithic. Finds include cores of disk and Levallois shapes, side scrapers, long Mousterian points and thick scrapers with inverse retouch.
Bibliography
Metin Kartal, "Excavations at Karain Cave in 2006", ANMED (Anadolu Akdenizi Arkeoloji Haberleri) 5 (2007), 12-15
Website
Reports on recent seasons can be found at
www.ttk.org.tr/index.php?Page=Sayfa&No=195 (2006)
http://www.ttk.org.tr/index.php?Page=Sayfa&No=286 (2008)Büyük Karain Mağarası, Antalya’nın 25 km kadar kuzeybatısında, Sam Dağ’ın doğusunda ve Antalya Ovası’na hakim bir konumda yer alır. Bir dizi birbirine bağlı odadan (A-G) oluşan mağarada, Aşağı Paleolitik ile Klasik dönemler arasına tarihlenen kalıntılara rastlanmıştır. Klasik, İlk Tunç, Kalkolitik ve Neolitik çağlara ait kalıntılar, Epipaleolitik, Yukarı Paleolitik (Aurignac ile eşzamanlı), Orta Paleolitik (Le Moustier ve Levallois ile eşzamanlı) ve Aşağı Paleolitik (Chelles, Saint Acheul, La Micoque ve Clacton-on-the-sea ile eşzamanlı) tabakalarının üzerinde bulunmuştur. Mağaradaki kazı çalışmaları 1946-1973 yılları arasında I. Kılıç Kökten başkanlığında sürdürülmüş ve bu dönemde sekiz tabaka (I-VIII) tanımlanmıştır. 1985’te çalışmalara Işın Yalçınkaya yönetiminde yeniden başlanmış ve araştırma Oda B ve E üzerinde yoğunlaşmıştır. Aralarında en büyük ve en önemlisi olan Oda E, Yukarı-Aşağı Paleolitik çağlar arasında uzun bir döneme ait kalıntılar içermektedir.
2006
2006 yılında Oda E ve B’de çalışmalara devam edilmiştir. Oda E’de J16-J18 karelerinde Tabaka V.1, V.2 ve V.3’te kazı yapılmıştır. Çalışmalar Clacton-on-the-sea ve Tayac tipi üretim etkinliklerinin varlığını kanıtlamış ve en alt evrede taş yaprağı üretim etkinliği bulunduğunu göstermiştir. Yapraklardan çok azı tekrar biçimlendirilerek düzeltimiştir.
Oda B’de sekiz karede kırk arkeolojik tabakada çalışma gerçekleştirilmiştir. Bunların tamamı Holosen Dönemine aittir. Tabaka H.II İlk Tunç Çağı ve Kalkolitik Döneme tarihlenmekte olup, buluntular arasında iğ ağırlıkları, sapan taşları, küçük bir altın boncuk, çok sayıda delikli deniz kabuğu ile taş boncuklar, kemik spatül ve tığlar ile bir alabastron parçası sayılabilir. Tabaka H.III’de ise, bir kaç çok renkli boya ve kazıma bezekli keramik parçası gibi Geç Kalkolitik Döneme ait buluntulara rastlanmıştır. Tabaka H.IV ise Hacılar I ve Kuruçay 10-9 ile aynı döneme aittir.
2005
2005 yılında Oda E’de yapılan kazılar özellikle Aşağı Paleolitik Dönem için önem taşımaktadır. Taş yaprağı üretim etkinliğinin önemi aşağıya doğru artmakta ve hammadde olarak kireçtaşı kullanılmaktadır. Ayrıca Tayac tipinde iki adet taş yaprağı bulunmuştur.
Oda B’deki çalışmalar Epipaleolitik, Yukarı Paleolitik ve Orta Paleolitik tabakalarda yoğunlaşmıştır. Epipaleolitik Dönemden kısa bıçak çekirdekleri, son biçimi verilmemiş kısa bıçaklar, bıçaklar ve yapraklar bulunmuştur. Bunun altında yer alan Yukarı Paleolitik Dönem birikintileri arasında ise yapraklar ile bıçaklar üzerinde dip-kazıyıcılara rastlanmıştır. Kısa bıçak çekirdekleri de bulunmuş olmakla birlikte, birikintinin erken dönemlerinde büyük bıçaklar da vardır. Bu tabaka için belirlenen radyokarbon tarihi günümüzden 31.280-28.100 yıl öncesine işaret etmektedir. Orta ve Yüksek Paleolitik dönemler arasındaki geçişe tarihlenen bir tabakada ise bıçaklar ve bıçak çekirdeklerine ek olarak Orta Paleolitik tipte kazıyıcılar, disk-biçimli ve Levallois tipi çekirdekler ile bir kaç Moustier tipi uç ortaya çıkarılmıştır. Bu tabaka için belirlenen radyokarbon tarihi günümüzden 39.630 yıl öncesine işaret etmektedir. Aşağı tabakalar tipik Karain Moustier tipindedir.
2004
2004 yılı çalışmaları yine Oda E ve B’de gerçekleştirilmiştir. Oda E’deki kazı çalışmaları, kare 114-118’de 56. (-10.80 m) ve kare 119’da 59. (-11.10 m) arkeolojik tabakanın tabanına ulaşmıştır. Daha önceki yıllarda rastlananlara nazaran daha az sayıda yontma taş bulunmuş ve bunların kaba ve düzensiz yontuldukları izlenmiştir. Bulunan iki büyük Quina-tipi yan-kazıyıcı ise tipiktir.
Oda B’deki çalışmalarda ise bazı karelerde azami 27. arkeolojik tabaka derinliğine ulaşılmıştır. 2004 yılı üst tabaka buluntuları arasında tunç iğneler ile bakır ve deniz kabuğu boncuklara ek olarak İTÇ kemik iğne, tığ ve boncuklar yer almaktadır. Çok erken bir Epipaleolitik tabakada (birim P.1.3) mikrolitler, bıçak çekirdekleri ve denizkabuğu boncuklar bulunmuş, radyokarbon tarihleri günümüzden 20/19.000-16.000 yıl öncesine işaret etmiştir. Bunların altındaki Yukarı Paleolitik tabakalarda (birim P.II) bıçak üzerinde dip-kazıyıcılar bulunmuştur. Bu tabakalar için radyokarbon tarihleri günümüzden 22.000-21.000 yıl öncesine işaret etmektedir. Yukarı Paleolitik tabakaların altında yer alan birim P.III, bir geçiş dönemi olup, (yukarı kısımda) Yukarı Paleolitik ve (aşağı kısımda) Karain-tipi Le Moustier ile eşzamanlı kalıntılar içermektedir; bunların arasında bıçaklar ve bıçak çekirdekleri ile Le Moustier-tipi uçlar yer almaktadır. Bunların altında bulunan birim P.IV-P.VII ise Karain-tipi Le Moustier-benzeri buluntular barındırmakta ve Orta Palaelitik Döneme tarihlenmektedir. Buluntular arasında disk çekirdekleri ve Levallois-tipleri, yan-kazıyıcılar, Le Moustier-tipi uzun uçlar ve ters uçlu kalın kazıyıcılar sayılabilir.
Kaynakça
Metin Kartal, "Excavations at Karain Cave in 2006", ANMED (Anadolu Akdenizi Arkeoloji Haberleri) 5 (2007), 12-15
İnternet sitesi
2006 araştırma sezonu raporu aşağıdaki adreste incelenebilir:
www.ttk.org.tr/index.php?Page=Sayfa&No=195Last updated: 20 November 2009