Aşağı Pınar (Kırklareli)
Click text for translation/
çeviri için tıklayın ...Aşağı Pınar is a 4 m high mound situated on the southeastern outskirts of the town of Kırklareli. It has been excavated since 1993 by the Turkish-German Eastern Thrace project led by Mehmet Özdoğan and Hermann Parzinger. The earliest layers (6 and 7) belong to the Neolithic period and can be compared to the nearby site of Hoca Çeşme (level II) and the Karanovo I - II cultures of the Balkans. Layers 5 - 2, with dark burnished pottery of Hoca Çeşme I type, are assigned to the Chalcolithic period and show links to Karanovo III - IV. Particularly noteworthy is the malachite bead workshop found in a house of layer 3. The upper layers of the site have been considerably damaged by Iron Age pits but the lower ones are well preserved.
2008
Eight levels of occupation have now been identified at the site, dating from Late Neolithic to Late Chalcolithic.
The earliest level, Level 8, is from the earliest period of settlement in Thrace. No architectural remains were found in this level. Level 7 contains monochrome, thin-rimmed pottery with close relations to Balkan-type Karanovo pottery, although red slipped burnished pottery with vertical lugs of Anatolian type is also found.
Level 6 represents the transition from Neolithic to Chalcolithic. The wooden houses consist of square, single-roomed units but share party walls. These houses were burnt and contain amazing finds, including many drinking vessels with loop handle low on the body, terracotta figurines, slingstones, and bone beads and tools. Many storage jars were found in each house.
In Level 5 there was a change in culture here, as elsewhere in the Balkans, where the Vinca culture appears. Work in Level 5 this year produced bucrania (wild bull horns set in plaster) with a 3 m span.
2007
Excavations have now exposed a large area of the Late Neolithic settlement with its Balkan-type wooden architecture.
For the first time this year evidence was found of the latest Neolithic level, transitional to Chalcolithic. The rectilinear buildings were of wood with wooden floors and many hearths and ovens. Parallels can be drawn with the site of Ilıpınar in the İznik region.
The houses were very burnt with all the contents in situ, including large numbers of storage jars with carbonized lentils. There was a huge storage capacity so this was a large and wealthy community. The pottery included vessels decorated with red and brown zigzags, and incised zigzag bands, as well as tripods with excised chequerboard patterns. Mat impressions occur on the base of the vessels. Among the other finds were bone spatulas and spoons, stone bracelets, loomweights and spindle whorls.
In 2007 a geophysical survey was begun. The open-air museum project continues and the regional cultural centre is partly completed.
2006
In 2006 excavation continued in both the Chalcolithic and Neolithic levels. In the Chalcolithic levels another storage building with burnt contents was excavated, as well as a house packed with finds, including considerable plant material. Another workshop producing malachite beads was also investigated. The pottery was again of Karanovo IV types but there were also finds of the rare relief ware. Work on the transition from Level 6 to Level 5 produced unburnt houses, but again they contained quantities of pottery and other finds. The pottery included examples with punctate decoration, the first evidence of contact with central Anatolia in these levels.
The Neolithic deposits again produced burnt buildings. They were large and full of finds, making them very slow to excavate. A large, square, one-roomed building with platform in one corner will be excavated in 2007. Roasting pits lined with cobbles were also found. Soundings were made into the deposits below Level 6. They revealed finds that again show Balkan connections but there is also evidence of Anatolian affiliations, in particular the presence of vertical tubular lugs.
Iron Age pits cut into the deposits in several areas. A bothros cut into the moat around the site contained finds of the Classical period, including a terracotta dice.
An open-air museum with reconstructed building types is to be set up. The project will give a good idea of the time and materials required to build these houses. A building will also be constructed using ancient pieces.
2005
The 2005 excavations investigated levels 4, 5 and 6. The buildings of levels 4 and 5 had been destroyed by fire, producing quantities of burnt wood. Under the roof collapse were found many bins, in which commodities were stored. A bead workshop contained large numbers of shell beads (spondylus shell) as well as malachite beads.
In the northeast a new excavation area was opened to investigate level 6 and below. The level 6 buildings were again burnt with many items in situ. These were domestic houses with bins and jars for storage. This area will be continued in 2006.
2004
The 2004 season produced more links with Neolithic Balkan cultures, including figures with square stands and painted wares of a type that were imported to Karanovo, as well as masses of sling balls and impressions of woven mats on pisé. There were many black vessels with white filled incised decoration and some with relief decoration of hands and arms.Kırklareli kentinin hemen güneydoğusunda yer alan 4 m yüksekliğindeki höyükte 1993 yılından beri Mehmet Özdoğan ve Hermann Parzinger tarafından yürütülen Türk-Alman Doğu Trakya Projesi kapsamındaki kazı çalışmaları sürdürülmektedir. Neolitik Döneme tarihlenen en eski tabakalar (6 ve 7), yakındaki Hoca Çeşme yerleşimi (tabaka II) ve Balkanlar’daki Karanovo I-II kültürleri ile karşılaştırılabilir. Koyu renk açkılı Hoca Çeşme I tipi keramiklere rastlanan Tabaka 5-2 ise Kalkolitik Döneme tarihlenmekte ve Karanovo III-IV ile ilişkilendirilmektedir. Önemli buluntular arasında tabaka 3’te bir evde yer alan malahit boncuk işliği sayılabilir. Yerleşimin üst tabakaları Demir Çağına tarihlenen çukurlarla büyük ölçüde tahrip edilmiş ancak alt tabakalar iyi korunmuştur.
2008
Sitte bugüne dek Geç Neolitik ile Geç Kalkolitik dönemler arasına tarihlenen sekiz yerleşim tabakası tanımlanmıştır.
Bunlardan en erken tarihlisi olan Tabaka 8, Trakya’da bilinen en eski yerleşim dönemine aittir. Bu tabakada mimari kalıntıya rastlanmamıştır. Tabaka 7’de, Balkan-tipi Karanovo keramikleriyle yakın ilişkili, tek-renkli ince kenarlı keramiklere ek olarak Anadolu tipinde düşey saplı kızıl astarlı açkılı keramikler de bulunmuştur.
Tabaka 6, Neolitik Dönemden Kalkolitik Döneme geçişe tarihlenmektedir. Ahşap evler kare-planlı tek-odalı birimlerden oluşmuştur ancak dış duvarları bitişik yapı ile ortaktır. Yanarak tahrip olmuş bu evlerde, aralarında gövdesinin aşağı kısmında halka kulpları olan çok sayıda içki kabı, pişmiş toprak figürinler, sapan taşları ve kemik boncuk ve aletler yer alan olağanüstü buluntular ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca her evde çok sayıda depolama küpü vardır.
Tabaka 5’te, Balkanlar’ın başka yerlerinde de olduğu gibi, burada da kültürel bir değişiklik olduğu ve Vinca kültürünün ortaya çıktığı izlenmektedir. Bu yıl Tabaka 5’te gerçekleştirilen çalışmalar sonucu, 3 m açıklığa sahip bucrania (alçı içine yerleştirilmiş yaban boğası boynuzları) bulunmuştur.
2007
Kazı çalışmaları sonucu Balkan-tipinde ahşap mimariye sahip Geç Neolitik Dönem yerleşiminin büyük bir bölümü ortaya çıkarılmıştır.
Bu yıl ilk defa, Kalkolitik Döneme geçiş sağlayan en geç Neolitik tabakaya ait kalıntılara rastlanmıştır. Dikdörtgen-planlı ve ahşap döşemeli ahşap-iskeletli yapıların içinde çok sayıda ocak ve fırın vardır. Yerleşim, İznik bölgesinde yer alan Ilıpınar ile benzerlik göstermektedir.
İçlerindeki mercimeklerin kömür haline geldiği, çok sayıdaki saklama küpü dahil tüm eşyaları yerinde korunmuş olan evler ağır bir yangın geçirmiştir. Depolama kapasitesinin büyüklüğü, bu yerleşimin büyük ve zengin bir topluluğa ait olduğunu göstermektedir. Keramikler arasında kırmızı ve kahverengi zikzaklar ve çizik zikzak şeritlerle bezenmiş kaplar ile kabartma dama tahtası desenlerle bezeli üçayaklı kaplar yer almaktadır. Diğer buluntular arasında kemik spatül ve kaşıklar, taş bilezikler, tezgah ağırlıkları ve ağırşaklar sayılabilir.
2007 yılında jeofiziksel yüzey araştırma çalışmasına başlanmıştır. Açık hava müzesi projesine devam edilmekte olup, bölge kültür merkezi kısmen tamamlanmıştır.
2006
2006 yılında Kalkolitik ve Neolitik tabakalarda kazı çalışmalarına devam edilmiştir. Kalkolitik tabakalarda, içinde yanmış malzeme bulunan bir depolama yapısı ile çoğu bitkisel malzeme olmak üzere, buluntuyla dolu bir konut kazılmıştır. Ayrıca malahit boncuklara rastlanan başka bir işlik incelenmiştir. Keramikler yine Karanovo IV tipidir, ancak az rastlanan kabartma bezekli kaplar da vardır. Tabaka 6’dan Tabaka 5’e geçişte yanmamış evler bulunmuş ve bunların içinde yine çok miktarda keramik ve diğer buluntulara rastlanmıştır. Keramikler arasındaki nokta bezekli örnekler, bu tabakalarda Orta Anadolu ile ilişkilere işaret eden ilk kanıtlardır.
Neolitik tabakalarda yine yanmış yapılara rastlanmıştır. Bu yapılar büyük ve içleri buluntularla dolu olduğundan, kazı çalışmaları yavaş ilerlemiştir. Bir köşesinde platform bulunan, büyük, kare planlı, tek odalı bir yapı 2007 yılında kazılacaktır. Ayrıca etrafı çakıl döşeli ateş çukurları bulunmuştur. Tabaka 6 altında kalan kalıntıları incelemek amacıyla sondajlar yapılmıştır. Ortaya çıkarılan buluntular yine Balkanlar’la ilişkilere işaret etmekle birlikte, özellikle halkalı dikey tüp biçimli tutamaklar gibi Anadolu’yla ilişkilere işaret eden kanıtlar da vardır.
Bir kaç alanda Demir Çağı çukurları kalıntıları kesmektedir. Siti çevreleyen hendeği kesen bir adak kuyusunda (bothros) aralarında pişmiş toprak zarlar da bulunan Klasik Dönem buluntularına rastlanmıştır.
Yapı tiplerinin rekonstrüksiyonlarını da içeren bir açık hava müzesi oluşturulması planlanmaktadır. Bu proje, yapıların kullanıldığı tarihi dönem ve inşaat malzemeleri konusunda bilgi verici olacaktır. Ayrıca özgün parçaları kullanarak bir yapı inşa edilmesi de söz konusudur.
2005
2005 yılı kazı çalışmalarında tabaka 4, 5 ve 6 incelenmiştir. Büyük miktarda yanmış ahşap malzemeye rastlanan Tabaka 4 ve 5’te yer alan yapılar yangın sonucu tahrip olmuştur. Üstörtü çöküntüleri altında, içinde çeşitli eşyaların saklandığı çok sayıda depolama çukuru bulunmuştur. Bir boncuk işliğinde büyük miktarda dikenli istiridye (spondylus) kabuğu ve malahit boncuklara rastlanmıştır.
Kuzeydoğuda tabaka 6 ve altını incelemek üzere yeni bir alanda çalışmalara başlanmıştır. Tabaka 6’ya ait yapıların yine pek çok eşyası yerinde kalmış halde yandığı izlenmiştir. Bunlar depolama çukur ve küpleri bulunan konutlardır. Bu alandaki çalışmalara 2006’da devam edilecektir.
2004
2004 sezonu çalışmaları Neolitik Balkan kültürleri ile daha fazla sayıda bağlantı kurulmasını sağlamıştır; bunların arasında kare kaideli figürinler ve Karanovo’ya ithal edildiği bilinen renkli keramikler ile sapan topları ve masif kerpiç (pisé) duvarlar üzerinde izlenen dokuma hasır örtü izleri sayılabilir. Çok sayıda beyaz dolgulu kazıma bezekli ve daha az sayıda kabartma el-kol figürlü siyah renkli keramiğe rastlanmıştır.Last updated: 30 January 2010