Arykanda (Antalya)
Click text for translation/
çeviri için tıklayın ...Arykanda is on a steep hillside in the mountains of southern Lycia, on an old road from the Elmalı Plain to the coast. The "acropolis" is at the base of the site. Several Lycian tombs attest to its early occupation but the visible remains date to the Hellenistic and Roman periods. The site has been excavated by Cevdet Bayburtluoğlu.
2006
This season was dedicated to the excavation of rooms to the north and west of the large building with atrium (the so-called Bishop's Palace) and areas adjoining the Large Basilica.
The Bishop's Palace has now been entirely exposed, with the main entrance to the east where two steps led down to a vestibule. To the north is a large hall with mosaic pavement with fish-scale pattern. It was probably used as a guest reception hall. To the west of the vestibule is the door to the household area. In the kitchens were amphoras for oil and grain and there were niches in the walls for oil lamps. Finds included a bone pin with woman's head. To the west of the atrium are a bathroom and toilets. There was a fountain here and the drainage canal links up with that of Bathhouse VI.
The second area to be investigated was to the east of the Large Basilica. In 2005 work outside the apse had explored two cist-like graves on top of each other and containing skeletons of women. Dense, slum-like structures were found in this area. The third area was between the south terrace wall and the main wall of the Large Building. An area 7 metres wide was opened but the many trees here made excavation difficult. To the south of the Large Building, 3.5 metres below ground level, were two rooms. Finds here included fragments of church parapet screens, mosaics (in one room that had been used as chapel) and fresco fragments.
2004
In 2004 the excavation of the site continued to focus on its well-preserved late Roman houses. Water management was a major feature of the settlement and excavation of an 800-ton capacity cistern, which had begun in 2002, was completed. This apsidal barrel vaulted cistern had a waterproof floor with conical and polygonal tiles pointing down to reduce erosion. This cistern appears to have fallen out of use in the 5th or 6th century AD.
Work focused on two areas south of the Large Basilica: a peristyle house and a public bathhouse. The peristyle house, with some of its roughly worked columns in situ, has been dated on architectural and other evidence to the late 4th century AD. Like most houses it was entered from the south and so had a view of the valley. In the early 5th century it was damaged by a fire and after the fire the peristyle was paved with geometric mosaics. A room with fish-scale mosaic is the most important of the house. The mosaics are in bad condition. The walls have colourful painted plaster designs but no figural designs. Few small finds were recovered from the house but rooms on its lower, south side were filled with pithoi and amphoras in situ. This house is similar to the Western Villa.
The bathhouse was the sixth to be excavated and is thought to predate the adjacent peristyle house. It is of typical Lycian type, with an apsidal caldarium. In the water channel of its frigidarium was found a hoard of 216 coins, mostly of the 4th century and particularly of the reign of Honorius.
Bibliography
Cevdet Bayburtluoğlu, "Excavations at Arykanda 2006", ANMED (Anadolu Akdenizi Arkeoloji Haberleri) 5 (2007), 1-5Yerleşim, güney Likya dağlarının dik yamaçlarında, Elmalı Ovası’ndan kıyıya inen eski bir yolun üzerinde yer alır. “Akropol” şehrin en alçak kısmında konumlanmıştır. Az sayıda Likya mezarı erken dönem yerleşimine işaret etmekle birlikte, yüzeyde görülen kalıntılar Helenistik ve Roma dönemlerine aittir. Kazı çalışmaları Cevdet Bayburtluoğlu başkanlığında sürdürülmektedir.
2006
Bu sezon (Piskoposluk Sarayı olarak bilinen) atriumlu büyük yapının kuzey ve batısında yer alan odalar ile Büyük Bazilika etrafındaki alanlarda kazı çalışmalarına ağırlık verilmiştir.
Piskoposluk Sarayı, yapının doğudaki ana girişi ve buradan iki basamakla inilen giriş holü dahil tamamen ortaya çıkarılmıştır. Kuzeyinde balık-pulu desenli mozaik kaplamaya sahip büyük bir salon yer almaktadır. Bu mekan büyük olasılıkla misafir kabul salonu olarak kullanılmıştır. Giriş holünün batısında ise, yaşama mekanlarına açılan bir kapı yer almaktadır. Mutfakta yağ ve tahıl amforaları, duvarlarda yağ lambası nişleri vardır. Buluntular arasında kadın başı figürlü kemik bir iğne sayılabilir. Atriumun batısında bir banyo ve tuvaletler yer almaktadır. Burada ayrıca bir çeşme bulunmaktaydı ve drenaj kanalı Hamam VI’nınkine bağlanıyordu.
İkinci kazı alanı Büyük Bazilika’nın batısındadır. 2005 yılında apsisin dış tarafında, üstüste yerleştirilmiş ve içlerinde kadın iskeletleri bulunan parçalı taş lahit benzeri iki mezar incelenmiştir. Bu alanda ayrıca yoğun dokulu, basit konutlardan oluşan bir mahalle bulunmuştur. İncelenen üçüncü alan, güney teras duvarı ile Büyük Yapı’nın ana duvarı arasındadır. Burada 7 m genişliğinde bir alan kazılmışsa da, çok sayıda ağacın varlığı çalışmaları güçleştirmiştir. Büyük Yapı’nın güneyinde, zemin seviyesinin 3,5 m altında iki oda bulunmuştur. Burada ortaya çıkarılan buluntular arasında kilise parapet kafeslerine ait parçalar, (şapel olarak kullanıldığı anlaşılan bir odada bulunan) mozaikler ve fresk parçaları sayılabilir.
2004
2004 yılı kazı çalışmaları iyi korunmuş geç Roma Dönemi konutları üzerinde yoğunlaşarak devam etmiştir. Yerleşimin önemli bir özelliğini oluşturan su yönetim ve dağıtım sistemi konusundaki incelemeler, 800 ton kapasiteli bir sarnıcın 2002’de başlayan kazısının tamamlanmasıyla sürdürülmüştür. Apsis planlı ve beşik tonoz üstörtülü sarnıcın su geçirimsizliği sağlanmış tabanına, erozyonun etkisini azaltmak amacıyla, konik ve çokgen pişmiş toprak karolar, dik olarak yerleştirilmiştir. Sarnıç M.S. 5. ya da 6. yüzyılda kullanımdan çıkmış olmalıdır.
Çalışmalar Büyük Bazilika’nın güneyinde iki alana, peristil planlı bir ev ve halka açık bir hamama odaklanmıştır. Peristil planlı ev, yerinde kaba işlenmiş bazı sütunlar ile mimari ve diğer buluntulara dayanarak M.S. 4. yüzyıla tarihlendirilmiştir. Diğer konutların çoğunda izlendiği gibi güney cephesinden girişli ve vadi manzarasına hakim konumdadır. 5. yüzyılda geçirdiği bir yangının ardından, peristil döşemesi geometrik mozaiklerle kaplanmıştır. Balık-pulu mozaik döşemeli diğer bir oda evin en önemli mekanı olarak tanımlanmıştır. Mozaikler kötü durumdadır. Duvarlarda alçı sıva üzerine renkli tasarımlar bulunmakla birlikte bunlar figüratif değildir. Evde az sayıda küçük buluntuya rastlanmış, güney kanadın alt katında özgün konumunda çok sayıda pithos ve amfora bulunmuştur. Batı Villası ile benzerlik göstermektedir.
Yerleşimde incelenen benzer işleve sahip altıncı yapı olan hamamın, bitişiğindeki peristil planlı evden daha eski olduğu düşünülmektedir. Apsis planlı caldariumu ile tipik Likya tipine uygundur. Frigidariumun su kanalında, çoğunluğu 4. yüzyıla ve Honorius’un hükümdarlığına tarihlenen 216 sikke bulunmuştur.
Kaynakça
Cevdet Bayburtluoğlu, "Excavations at Arykanda 2006", ANMED (Anadolu Akdenizi Arkeoloji Haberleri) 5 (2007), 1-5Last updated: 26 Feburary 2008